تبخال (هرپس سیمپلكس): علت، علائم و درمان آن

تبخال‌ها (هرپس سیمپلکس) تاول‌های کوچک و دردناکی هستند که معمولا بر روی لب یا پوست دور دهان، بینی و چانه ایجاد می‌شوند. این ضایعه در اثر عفونت ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس ایجاد شده و قرارگیری اولیه در معرض آن در کودکی رخ می‌دهد و خصوصیت آن بازگشت‌های مکرر و عود آن بخصوص در هنگام پایین بودن ایمنی بدن، افزایش استرس یا ضربه مستقیم به ناحیه لب (یعنی آفتاب سوختگی) می‌باشد. ویروس تبخال قابل درمان نیست و در طول زندگی فعال باقی می‌ماند.

در حالی که ۹۰ درصد از بزرگسالان پادتن هرپس سیمپلکس را در سیستم خود دارند، اما تنها یک سوم از آنها ممکن است با تبخال‌ها دیده شوند. انتقال از طریق بزاق یا تماس مستقیم با یک تاول صورت می‌گیرد. عفونی‌ترین دوره چند روز اولی است که تاول شکل می‌گیرد.

اگر قبلاً دچار تبخال شده‌اید، احتمالاً در صورت دوباره مبتلا شدن به آن با آنها آشنایی دارید. اگر مطمئن نیستید که تبخال دارید یا اینکه شدید است و به نواحی به غیر از لب‌ها گسترش پیدا کرده است، باید به پزشک مراجعه کنید. متخصصین ما در کلینیک دکتر رضیعی توصیه می‌کنند که اگر تبخال بعد از ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا نکرد به پزشک مراجعه نمایید. در این شرایط درمان پزشکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

برای دریافت مشاوره یا رزرو نوبت از متخصصین می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۴۴۲۵۵۵۵۷ –۰۲۱۴۴۲۰۱۶۹۴ تماس حاصل فرمایید. همکاران ما اطلاعات بیشتری را در این خصوص در اختیار شما قرار خواهند داد.

علت‌ها و دلایل


ویروس تنها می‌تواند با تماس نزدیک منتقل شود. بیشتر افراد در سنین سه تا پنج سالگی با ویروس تماس پیدا می‌کنند، اما تا زمانی که به بلوغ نرسیده باشند، علائم بروز پیدا نمی‌کنند.

ویروس‌ هرپس سیمپلکس به سلول‌های اپیدرمی در لایه بیرونی پوست هجوم می‌برد و سبب ظاهر شدن تاول‌های پر از مایع می‌گردد. این ویروس از اپیدرم در امتداد مسیرهای عصبی به ریشه اعصاب حرکت کرده و در آنجا غیر فعال می‌شود.

ضعیف شدن سیستم دفاعی بدن مثلاً در اثر سرمای شدید می‌تواند منجر به فعال شدن مجدد ویروس و بازگشت تاول‌ها شود.

علائم


عفونت اولیه می‌تواند به روش‌های مختلفی پیشرفت کند. برخی افراد علائم بسیار خفیفی دارند یا کلاً هیچگونه علائمی نخواهند داشت.

اولین شیوع یک تا سه هفته بعد از ابتلا به ویروس آغاز می‌شود. سپس طی چند هفته بطور خود به خود فروکش می‌کند. پس از آن در صورت فعال شدن مجدد ویروس‌ هرپس سیمپلکس، تاول‌ها باز خواهند گشت.

اولین علامت بروز تبخال یک احساس ناخوشایند سوزن سوزن شدن در پوست است. پس از یک مدت کوتاه، چند تاول پر از مایع ظاهر خواهند شد.

زخم‌ها پوسته پوسته شده که این پوسته‌ها معمولاً پس از ۸ تا ۱۰ روز می‌افتند. ویروس می‌تواند تا زمانی که زخم‌ها به طور کامل دلمه بستند گسترش پیدا کند.

حدود ۲۰ درصد از افراد مبتلا به پادتن‌های ویروس‌ هرپس سیمپلکس حملات مکرر تبخال‌ها را در طول زندگی خود تجربه خواهند کرد.

در کودکان، ویروس می‌تواند باعث عفونت در دهان و گلو شود. این عفونت ممکن است با تب و دردهای عمومی همراه باشد.

عوارض


  • زخم‌ها ممکن است توسط باکتری‌ها آلوده شوند.
  • اگر ضایعات به حدی دردناک باشند که نتوانید به اندازه کافی آب بنوشید، احتمال دارد بدن دچار کم آبی شود. بخصوص کودکان خردسال ممکن است بیشتر در خطر کم آبی قرار بگیرند
  • تبخال انگشت. اگر ویروس تبخال به قسمت دیگری از بدن انتقال پیدا کند، ممکن است باعث عفونت ثانویه شود. عفونت انگشت نمونه‌ای از این عفونت است که در آن ویروس با یک خراش یا بریدگی در پوست تماس پیدا می‌کند.
  • اگر عفونت به چشم‌ها گسترش یابد عفونت ثانویه ویروس تبخال (کراتوکونژکتیویت هرپس) می‌تواند رخ دهد. این مشکل به راحتی درمان می‌شود، اما در صورت عدم درمان ، می‌تواند به بینایی آسیب برساند.
  • در بیمارانی که از درماتیت آتوپیک رنج می‌برند، تبخال‌ها می‌توانند، در موارد نادر به نواحی بزرگتر بدن گسترش پیدا کنند.
  • زخم‌های بزرگ تبخال می‌توانند نشانه‌ای از این حقیقت باشند که یک بیماری دیگر مانند پنومونی یا برای مثال اچ آی وی سیستم دفاعی بدن را ضعیف کرده است.
  • آنسفالیت اصطلاحی است که برای توصیف عفونت یا التهاب مغز از هر منبعی استفاده می‌شود. در موارد بسیار نادر، ویروس تب خال می‌تواند مسئول این نوع عفونت باشد، که در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به آسیب مغزی یا حتی مرگ شود. این مشکل را می‌توان با داروهای ضد ویروسی داخل وریدی مانند آیسکلوویر درمان کرد.

تشخیص


ترکیبی از سابقه پزشکی بیمار و ظاهر زخم‌ها معمولاً برای تشخیص کافی خواهد بود. برای تأیید آن می‌توان از خراشیدن تبخال یا نمونه خون استفاده کرد.

درمان


کرم موضعی

داروهای ضد ویروسی معمولاً فقط با نسخه قابل دسترس هستند، اما گزینه‌های بدون نسخه نیز وجود دارند که می‌توانند درد و ناراحتی تبخال را کاهش دهند. این داروها معمولاً بصورت کرم‌های موضعی هستند که حاوی یک ضد ویروس یا بی‌حس کننده‌ی موضعی برای بی‌حس کردن ناحیه تحریک شده می‌باشند. ضد ویروس برای کاهش درد و تسریع بهبودی بطورمستقیم روی زخم‌ها استفاده می‌شود.

محصولی که این ناحیه را بی‌حس می‌کند می‌تواند برای تسکین ناراحتی‌هایی که تبخال ایجاد می‌کند نیز استفاده شود. ماده فعال در این محصول بنزوکائین است که نوعی بی‌حس کننده موضعی می‌باشد. البته یک راه فوری‌تر برای بی‌حس کردن ناحیه، استفاده از کیسه یخ یا کمپرس سرد است، که باید به محض اینکه دچار تبخال شدید آن را بر روی لب‌های خود قرار دهید.

داروهای ضد ویروسی

با اینکه داروی ضد ویروسی، ویروس را از بدن شما حذف نخواهد کرد، اما می‌تواند موجب کاهش مدت زمان وجود تب خال شود. فامسیکلوویر یک نمونه از داروهای ضد ویروسی است که می‌تواند این کار را انجام دهد. مانند سایر انواع ضد ویروس‌ها، فامسیکلوویر در زمان آغاز پیدایش علائم تبخال -مثل خارش یا احساس سوزن سوزن شدن بر روی لب- موثرتر است. معمولاً زمانی که هدف از مصرف این دارو درمان تبخال باشد، تنها باید یک دوز از این دارو را استفاده کنید. این دارو به طور کلی به شکل قرص است و با جلوگیری از انتقال ویروس هرپس سیمپلکس-۱ در بدن عمل می‌کند. این امر به تبخال این امکان را می‌دهد که سریع‌تر بهبود یابد و از تشکیل تبخال‌های جدید جلوگیری شود.

فامسیکلوویر تنها یک نوع از داروهای ضد ویروسی تجویزی است که می‌تواند برای تبخال موثر باشد. سایر گزینه‌ها عبارتند از: پنسیکلوویر، کرمی موضعی برای لب‌ها به منظور کمک به تسکین علائم ناشی از بروز تبخال. یک داروی خوراکی دیگر برای ویروس تبخال آیزکلوویر است که مانند فامسیکلوویر، هنگام بروز اولین نشانه‌ی تبخال بهترین تاثیر را دارد.

پیشگیری


پس از ابتلا به هرپس سیمپلکس نمی‌توانید آن را درمان کنید. این ویروس وارد سیستم بدن شده و خاموش می‌ماند، و گهگاهی فعال شده و باعث ایجاد تبخال در طول زندگی می‌شود. به همین دلیل پیشگیری از ابتلا به تبخال بسیار دشوار است. هرچند عواملی وجود دارند که باعث تحریک و بروز تبخال می‌شوند، از جمله:

  • عفونت
  • تب
  • استرس
  • خستگی
  • قاعدگی
  • نور شدید خورشید

اگر در گذشته تبخال داشته‌اید بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید این است که مراقب علائم اولیه باشید بخصوص اگر ناخوش هستید، دچار قاعدگی هستید یا تحت استرس می‌باشید. اگر علائم اولیه‌ که شامل سوزن سوزن شدن و سوزش دور دهان هستند را احساس کردید، کرم ضد ویروس تهیه کنید و آن را بر روی ناحیه‌ی متاثر بمالید.

جلوگیری از انتقال تبخال به افراد دیگر


اگر در سیستم بدن خود ویروس هرپس سیمپلکس دارید، خطر انتقال آن به افراد دیگر وجود دارد. تبخال‌ها هنگامی که می‌ترکند بیشتر در معرض سرایت قرار دارند. در این مواقع باید از تماس نزدیک با افراد جلوگیری کنید.

همچنین می‌توانید با شستن دستها پس از استفاده از کرم تبخال و عدم به اشتراک گذاشتن کرم‌ها، رژ لب، کارد و چنگال یا فنجان و لیوان از گسترش ویروس جلوگیری کنید. همچنین باید در ارتباط با افراد با سیستم ایمنی ضعیف و نوزادان مراقب باشید.

4622total visits,7visits today

در مورد مقاله فوق تبادل نظر کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*